Nowa ortografia od stycznia 2026. Warszawskie zmiany w pisowni
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady pisowni języka polskiego. Zmiany dotyczą między innymi zapisu nazw mieszkańców miast i dzielnic, obiektów, nazw nagród, tytułów honorowych oraz instytucji kultury i usług. W codziennej pracy szkolnej, urzędowej i edukacyjnej będą one pojawiać się bardzo często. Dlatego przedstawiamy najważniejsze zmiany na przykładach warszawskich – praktycznie i jasno.
Najważniejsze zmiany
1. Wielką literą piszemy nazwy mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi.
• Miasta: Warszawianin, Warszawianka, Legionowianin, Pruszkowianka, Piaseczanin,
Nowodworzanka;
• Dzielnice: Białołęczanin, Mokotowianka, Rembertowianin, Ursynowianka, Wolanin,
Żoliborzanka;
• Osiedli: Gocławianka, Marymoncianka, Odolanin, Sierkowianin;
• Wsi: Celestynianka, Okuniewianin, Nadarzynianin, Wieliszewianka.
2. W nazwach obiektów wielką literą piszemy stojący na początku wyraz: aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz.
• Aleja, trakt:
▪ Aleja Niepodległości, Aleja Solidarności, Aleja Wyzwolenia,
▪ Al. Szucha, Al. Jerozolimskie, Al. Komisji Edukacji Narodowej,
▪ Trakt Lubelski, Trakt Napoleoński.
• Osiedle:
▪ Osiedle Przyjaźń, Osiedle za Żelazną Bramą, Osiedle Wilno,
▪ Os. Otwarty Jazdów, Os. Wilga, Os. Mała Praga.
• Plac, skwer, rynek, pasaż, bulwar, rondo:
▪ Plac Bankowy, Plac Powstańców Warszawy, Plac Bociani Zakątek,
▪ Pl. Czerwca 1976 Roku, Pl. Europejski, Pl. Gwardii,
▪ Rynek Mariensztacki, Rynek Nowego Miasta,
▪ Skwer Hanki Bielickiej, Skwer Berek, Skwer Hoovera
▪ Pasaż Wisławy Szymborskiej, Pasaż Ursynowski,
▪ Bulwar Flotylli Wiślanej, Bulwar Jana Karskiego,
▪ Rondo Jazdy Polskiej, Rondo Czterdziestolatka, Rondo de Gaulle’a.
• Park, kopiec:
▪ Park Hassów, Park Kaskada, Park Kombatantów,
▪ Kopiec Moczydłowski, Kopa Cwila.
• Zamek, pałac, willa, kościół, klasztor: Zamek Ujazdowski, Pałac Kultury i Nauki, Willa Biała Ludwika Narbutta, Kościół pw. św. Karola Boromeusza, Klasztor Ojców Dominikanów.
• Most, wiadukt, kładka:
▪ Most Śląsko-Dąbrowski, Most Łazienkowski, Most Siekierkowski,
▪ Wiadukt Stanisława Markiewicza,
▪ Kładka Żerańska.
• Cmentarz, pomnik:
▪ Cmentarz Bródnowski, Cmentarz Wolski, Cmentarz Powązkowski,
▪ Pomnik Mikołaja Kopernika, Pomnik Lotnika, Pomnik Małego Powstańca.
3. Małą literą piszemy wyraz ulica.
• ulica Powstańców Śląskich, ulica Rakowiecka, ulica Nowogrodzka,
• ul. Grójecka, ul. Kłopotowskiego, ul. Kondratowicza.
4. Wielką literą piszemy wszystkie człony w nazwach orderów, medali, odznaczeń, nagród i tytułów honorowych.
• Nagroda: Nagroda POLIN, Nagroda Warszawianka Roku, Warszawska Nagroda Wychowawcza im. Janusza Korczaka, Nagroda Edukacyjna im. Marka Edelmana, Nagroda Architektoniczna Prezydenta m.st. Warszawy, Ulubiona Księgarnia Warszawy.
• Tytuły, medale: Honorowy Obywatel m.st. Warszawy, Zasłużony dla Warszawy, Zasłużony dla Ochoty, Honorowe Wyróżnienia Prezydenta m.st. Warszawy „Szkoła z Pomysłem”.
Inne istotne zmiany
1. Wielką literą piszemy nazwy nie tylko firm, marek i modeli wyrobów przemysłowych, ale także pojedynczych egzemplarzy tych wyrobów:
• „marka piwo Królewskie” i „wypiję piwo Królewskie”, fabryka czekolady E. Wedel” i „zjem kilka kawałków czekolady Wedla”.
2. W jednolity sposób piszemy małą literą przymiotniki tworzone od nazw osobowych, bez względu na to, czy ich interpretacja jest dzierżawcza (odpowiadają na pytanie czyj?), czy też jakościowa (odpowiadają na pytanie jaki?):
• koncert chopinowski, wiersz tuwimowski, epoka zygmuntowska, klimat tyrmandowski, realizm prusowski.
3. Wielką literą piszemy wszystkie człony w wielowyrazowych nazwach lokali kultury, usług i gastronomicznych:
• Główna Księgarnia Naukowa im. Bolesława Prusa, Księgarnia Wrzenie Świata, Antykwariat Praski, Kino Atlantic, Teatr Współczesny, Teatr Wielki – Opera Narodowa, Dom Kultury Świt, Apteka Dbam o Zdrowie, Szpital Praski, Hotel Europejski,
Restauracja u Szwejka, Bar Mleczny Bambino.